{"id":208,"date":"2016-03-09T20:54:59","date_gmt":"2016-03-09T20:54:59","guid":{"rendered":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/?p=208"},"modified":"2016-05-04T22:25:41","modified_gmt":"2016-05-04T21:25:41","slug":"skad-sie-bierze-zlo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/2016\/03\/09\/skad-sie-bierze-zlo\/","title":{"rendered":"Sk\u0105d si\u0119 bierze z\u0142o"},"content":{"rendered":"<a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-24 synved-social-resolution-single synved-social-provider-facebook nolightbox\" data-provider=\"facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Share on Facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl&#038;t=Sk%C4%85d%20si%C4%99%20bierze%20z%C5%82o&#038;s=100&#038;p&#091;url&#093;=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl&#038;p&#091;images&#093;&#091;0&#093;=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2016%2F03%2Fz%C5%82o952967__180.jpg&#038;p&#091;title&#093;=Sk%C4%85d%20si%C4%99%20bierze%20z%C5%82o\" style=\"font-size: 0px;width:24px;height:24px;margin:0;margin-bottom:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Facebook\" title=\"Share on Facebook\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"24\" height=\"24\" style=\"display: inline;width:24px;height:24px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/48x48\/facebook.png\" \/><\/a><p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-209 alignleft\" src=\"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/z\u0142o952967__180.jpg\" alt=\"z\u0142o952967__180\" width=\"270\" height=\"191\" srcset=\"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/z\u0142o952967__180.jpg 254w, http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/z\u0142o952967__180-100x70.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 270px) 100vw, 270px\" \/>Sk\u0105d si\u0119 bierze z\u0142o? Jak to sk\u0105d, z cz\u0142owieka, zawsze z cz\u0142owieka i tylko z cz\u0142owieka. \u00a0<\/em>T. R\u00f3\u017cewicz<\/p>\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 I<\/p>\n<p>Problematyka z\u0142a towarzyszy nam od zawsze, jeste\u015bmy bombardowani informacjami o zab\u00f3jstwach, morderstwach, nieludzkim traktowaniu, wojnach. Czy z\u0142o stanowi odr\u0119bny byt? Czy T. R\u00f3\u017cewicz, autor przytoczonego cytatu ma racj\u0119? Je\u015bli tak, to czy cz\u0142owiek rodzi si\u0119 z\u0142y i spo\u0142ecze\u0144stwo w trakcie wychowywania pr\u00f3buje ujarzmi\u0107 jego z\u0142\u0105 natur\u0119, czy te\u017c mo\u017ce rodzimy si\u0119 dobrzy, natomiast cywilizacja wszczepia w nas z\u0142e pobudki dzia\u0142ania?<\/p>\n<p>Philip Zimbardo, ameryka\u0144ski psycholog, profesor Uniwersytetu Stanforda uwa\u017ca, \u017ce powstawaniu z\u0142u sprzyja m.in. deindywiduacja, dehumanizacja i bezczynno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Wszystkie sytuacje, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce ludzie czuj\u0105 si\u0119 anonimowo, zmniejszaj\u0105 ich poczucie odpowiedzialno\u015bci. Brak poczucia odpowiedzialno\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0105 zachowania, a co za tym idzie, zwi\u0119ksza si\u0119 mo\u017cliwo\u015bc dokonywana z\u0142ych uczynk\u00f3w. Sytuacja robi si\u0119 bardziej jednoznaczna w chwili, kiedy pojawia si\u0119 instytucja, kt\u00f3ra udziela pozwolenia na dokonywanie agresywnych i antyspo\u0142ecznych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n<p>Poczucie anonimowo\u015bci wytwarza si\u0119 w cz\u0142owieku traktuj\u0105c go jako niewyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 si\u0119 jednostk\u0119, poddawan\u0105 obr\u00f3bce przez system lub ignoruj\u0105c jej istnienie.<\/p>\n<p>M\u0142odzi ludzie przygotowywani s\u0105 do wojny poprzez zak\u0142adanie munduru, nak\u0142adanie sobie masek lub malowanie twarzy. Instruowani s\u0105 przez starszych koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 pewien rodzaj autorytetu. Stanowi\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 pewnej jedno\u015bci \u0142atwiej im si\u0119 pozby\u0107 swojego wewn\u0119trznego wsp\u00f3\u0142czucia i troski o innych. Zdj\u0119cie mundur\u00f3w i masek ma im pom\u00f3c na nowo wr\u00f3ci\u0107 do spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Tym, co stanowi dla \u017co\u0142nierza motyw dzia\u0142ania jest obraz \u201eodra\u017caj\u0105cego wroga\u201d, kt\u00f3ry jest zagro\u017ceniem dla spo\u0142ecze\u0144stwa i kt\u00f3rego dla dobra spo\u0142ecze\u0144stwa nale\u017cy wyeliminowa\u0107.<\/p>\n<p>Poczucie anonimowo\u015bci mog\u0105 wykszta\u0142ci\u0107 tak\u017ce u ludzi pewne \u015brodowiska. Chodzi o poczucie, \u017ce w danej spo\u0142eczno\u015bci nikt nie wie, kim s\u0105, a zatem nikt nie dostrzega ich cz\u0142owiecze\u0144stwa. Przyk\u0142adem jest eksperyment, kt\u00f3ry zosta\u0142 przeprowadzony przez badaczy z Uniwersytetu Stanforda, a kt\u00f3ry pokaza\u0142, \u017ce w dzielnicach o du\u017cej przest\u0119pczo\u015bci du\u017co \u0142atwiej o akty wandalizmu, poniewa\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 one tam cz\u0119\u015bciej i nie budz\u0105 powszechnego zdziwienia.<\/p>\n<p>P. Zimbardo, <i>\u201eEfekt Lucyfera\u201d<\/i>, PWN, Warszawa 2012.<\/p>\n<p>Polski psycholog w UK<\/p>\n<a class=\"synved-social-button synved-social-button-share synved-social-size-24 synved-social-resolution-single synved-social-provider-facebook nolightbox\" data-provider=\"facebook\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\" title=\"Share on Facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl&#038;t=Sk%C4%85d%20si%C4%99%20bierze%20z%C5%82o&#038;s=100&#038;p&#091;url&#093;=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl&#038;p&#091;images&#093;&#091;0&#093;=http%3A%2F%2Fpsychoterapia-uk.pl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2016%2F03%2Fz%C5%82o952967__180.jpg&#038;p&#091;title&#093;=Sk%C4%85d%20si%C4%99%20bierze%20z%C5%82o\" style=\"font-size: 0px;width:24px;height:24px;margin:0;margin-bottom:5px\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Facebook\" title=\"Share on Facebook\" class=\"synved-share-image synved-social-image synved-social-image-share\" width=\"24\" height=\"24\" style=\"display: inline;width:24px;height:24px;margin: 0;padding: 0;border: none;box-shadow: none\" src=\"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/wp-content\/plugins\/social-media-feather\/synved-social\/image\/social\/regular\/48x48\/facebook.png\" \/><\/a>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sk\u0105d si\u0119 bierze z\u0142o? Jak to sk\u0105d, z cz\u0142owieka, zawsze z cz\u0142owieka i tylko z cz\u0142owieka. \u00a0T. R\u00f3\u017cewicz Cz\u0119\u015b\u0107 I Problematyka z\u0142a towarzyszy nam od zawsze, jeste\u015bmy bombardowani informacjami o &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sytuacje-obciazajace-psychicznie"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":229,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions\/229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/psychoterapia-uk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}